Normal 21d2477143c282c78954c903f1bb0cbc2861fb54

Voeding verdient een prominente plek in de spreekkamer

21 november 2017 10:40

Voeding als medicijn wordt nog te weinig ingezet, stelt huisarts Tamara de Weijer. De Weijer is voorzitter van Vereniging Arts en Voeding. Zij zijn als kennispartner betrokken bij Voeding Leeft, een organisatie die voeding als gezondheidsinterventie op een wetenschappelijk onderbouwde manier wil inzetten. Het effect dat ze zag bij 10 patiënten met IBD was de aanleiding voor Vereniging Arts en Voeding en Voeding Leeft om te starten met een onderzoek hierover. Het onderzoek gebeurt in samenwerking met onder andere  MDL-arts dr. Jeroen Maljaars van het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC). Met de resultaten hopen zowel De Weijer als Maljaars dat voeding een prominentere plek krijgt in de spreekkamer.

Voorbeeld uit de praktijk
Drie jaar geleden kwam een man met colitis ulcerosa op het spreekuur van De Weijer. Zijn MDL-arts had hem zetpillen gegeven tegen de pijn. Zijn voedingspatroon bestond uit bewerkte producten, snelle suikers en relatief weinig groente. Op advies van De Weijer past hij zijn voedingspatroon aan. ‘Na vijf weken zag ik een totaal andere man’, vertelt ze. ‘De grauwe kleur uit zijn gezicht verdween en de continue, rammelende en aanwezige buikpijn was sterk verminderd.’ De man nam twee tot drie zetpillen per week. Na  aanpassing van zijn voeding had hij de zetpillen niet meer nodig. ‘Ik heb deze patiënt anderhalf jaar lang gevolgd. In die tijd kon hij zijn oude hobby hardlopen weer oppakken en zag ik een veel fittere man, volledig medicatievrij!’

Stoppen met Prednison
Een andere patiënt, een vrouw van 62 jaar, klopt bij de Weijer aan omdat ze wil afvallen. Om de ontsteking in haar darmen te remmen, gebruikt ze onder andere Prednison, een middel dat gewichtstoename als bijwerking heeft. Andere, meer geschikte voeding helpt niet alleen bij het afvallen, maar ook bij de afbouw van ontstekingsremmende medicijnen. Uiteindelijk kan ook deze vrouw zonder medicatie.

Geen uitzondering
De Weijer is er van overtuigd dat bovenstaande verhalen geen uitzonderingen zijn.  ‘Voeding, de mate van stress en beweging hebben allemaal invloed op onze gezondheid. Ook op die van de darmen. We weten alleen niet welk stofje in welke groente nu welk effect heeft. Dat maakt het in de huidige zorg ook vaak lastig. Artsen zijn gewend om behandelmethoden toe te passen of medicijnen voor te schrijven waarvan het effect na uitgebreid wetenschappelijk onderzoek is aangetoond. De Weijer: ’Die wetenschappelijke onderbouwing is er voor voeding nog niet, maar dat wil niet zeggen dat het niet werkt. Nu is de opvatting vaak: ‘als het niet bewezen is, dan werkt het niet’, maar dat is te kort door de bocht. Daarom vind ik dat we moeten openstaan voor de mogelijkheden die voeding biedt, we willen mensen een keuze voorleggen: wil je voeding als medicijn proberen? Bij IBD zijn we dan met name benieuwd naar het effect op de ervaren ziektelast en de kwaliteit van leven.’

Prominente plek in de spreekkamer
Ook dr. Maljaars vindt dat het onderwerp voeding een prominente plek moet krijgen in de spreekkamer. Ook al kunnen MDL-artsen niet altijd alle vragen beantwoorden, aandacht voor patiëntwensen op dit gebied is volgens hem van belang. Het zorgt voor vertrouwen en vermindert stress. Maljaars: ‘Tegenwoordig halen patiënten hun informatie makkelijk van internet en willen dit bespreken met hun arts. Die ruimte moet je bieden en hier serieus op ingaan. Met concrete onderzoeksresultaten over verschillende diëten, kun je ook met aantoonbaar bewijs antwoorden geven. Zo stuur je patiënten de goede richting op en kun je hen handvatten bieden om hun kwaliteit van leven te verbeteren. Daarom is onderzoek zo belangrijk. Het is aan artsen, onderzoekers en patiënten om te zorgen dat er overtuigende bewijzen komen voor de behandeling van volwassen patiënten met voeding. Deze zijn er, voor patiënten met de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa, nu nog niet. Een belangrijk doel van de behandeling van deze patiënten is dat de ontsteking die deze ziekten kenmerkt volledig verdwijnt. Met name daar is nog te weinig bewijs voor. Wat we nu hebben zijn verhalen van een paar individuele patiënten die goed reageerden op voeding. Echter, gezien het beloop van deze ziekten, waar de klachten sterk wisselen in de tijd, zeggen dit soort verhalen erg weinig. Wel bieden ze hoop dat er wellicht een verschil te maken is met voeding’

Begeleiden
Het aanpassen van een leefstijl kan veel vragen van mensen. De Weijer: ‘Patiënten hebben vaak begeleiding nodig, zeker omdat de verleidingen groot zijn. Mijn eigen praktijk is daar ook op ingericht. Door goed samen te werken met diëtisten, verpleegkundigen en praktijkondersteuners kun je voeding een prominente plek in de spreekkamer geven en mensen helpen bij het aanwenden van een nieuwe levensstijl.’

Voeding Leeft
De Weijer is voorzitter van Vereniging Arts en Voeding. Zij zijn als kennispartner betrokken bij Voeding Leeft, een organisatie die voeding als gezondheidsinterventie op een wetenschappelijk onderbouwde manier wil inzetten. Zij is betrokken bij het project ‘IBD: eet je mee?’, het eetprogramma voor mensen met IBD. De opbrengst van #StoermetIBD, een project van de Maag Lever Darm Stichting en de Crohn en Colitis Ulcerosa Vereniging Nederland, gaat volledig naar dit onderzoeksproject.